CHƯƠNG 6

 

CHƯƠNG 6

CHỢ QUÊ VÀ NHỮNG TIẾNG RAO

Chợ quê là một phần không thể thiếu trong đời sống Miệt Giồng. Đó không chỉ là nơi mua bán mà còn là nơi người trong làng gặp gỡ, trao đổi tin tức và nhìn thấy những sản vật của quê hương theo từng mùa.

Từ sáng sớm, khi nhiều mái nhà còn chưa thức giấc, người bán đã chuẩn bị hàng ra chợ.

Từ những con đường làng, những bến sông, người bán người mua lần lượt tìm về, làm cho khu chợ nhỏ bắt đầu một ngày mớ

NHỮNG GÁNH HÀNG QUÊ

Ngày trước, hình ảnh quen thuộc nhất trên đường ra chợ là những đôi quang gánh.

Một đầu đựng rau, trái cây, bánh trái hay những món hàng nhỏ; đầu kia cân lại cho vừa sức người gánh.

Đặc biệt, hình ảnh người phụ nữ với đôi quang gánh trên vai đã gắn liền với nhiều chợ quê Nam Bộ.

Từ nhà ra chợ, từ chợ vào xóm, đôi chân họ đi qua biết bao con đường đất để góp nhặt từng đồng cho cuộc sống gia đình.

TIẾNG RAO – ÂM THANH CỦA LÀNG QUÊ

Ngày trước chưa có những phương tiện quảng cáo như hôm nay. Người bán hàng rong đi qua xóm thường dùng chính tiếng nói của mình để gọi khách.

Người bán bánh rao bánh.

Người bán chè rao chè.

Người bán trái cây gọi khách.

Người bán thức ăn cũng có tiếng rao riêng.

Mỗi người một giọng, mỗi món hàng một cách rao.

Có tiếng cao, tiếng trầm, có tiếng ngân dài từ đầu xóm đến cuối đường.

Nghe riết thành quen.

Có khi người trong nhà chưa nhìn thấy người bán nhưng chỉ nghe tiếng rao đã biết ai đang đi ngang va bán món gì.

Những tiếng rao bình dị ấy đã trở thành một thứ âm thanh riêng của làng quê.

 

Gánh bún nước lèo

(Cho một người bạn thân)

 

Mẹ oằn đôi gánh trên vai

Dù mưa dù nắng ngày ngày bán rong

Qua nhiều ngỏ hẹp đường trơn

Lối ngang, lối dọc mẹ luồn bước chân

Nuôi con vào lớp ân cần

Mẹ gian nang gánh, con lần sách trang

Con nay khôn lớn dậm ngàn

Nhớ về quê cũ mơ màng lòng chao

Nghe như tiếng mẹ đang rao

Bổng dưng nước mắt con trào lệ tuôn

“Ai ăn bún nước lèo hôn”

Tháng năm mẹ vẫn mãi còn tiếng rao

Thương ơi áo mẹ sờn vai

Con chưa gánh được những ngày mẹ đi

Mẹ đi gần hết xuân thì

Khổ thân mẹ chịu lo đầy cho con

Mẹ buông đôi gánh héo hon

Con về, mẹ đã mõi mòn ra đi

Bóng xưa ngọn cõ xanh rì

Con ngồi bên mẹ, mộ đầy hoàng hôn

Tiếng rao của mẹ vẫn còn

Theo con trong gió…hoàng hôn xuống đầy.

 

CHỢ – NƠI GẶP GỠ
Người quê đi chợ không chỉ để mua một con cá hay bó rau.
Chợ còn là nơi gặp người quen, hỏi thăm bà con, nghe chuyện mùa màng, chuyện cưới
hỏi, đau ốm hay những việc vừa xảy ra trong xóm.
Bởi vậy, một buổi chợ cũng là một buổi gặp gỡ.
Người ở xóm này gặp người xóm khác.

Người bán quen mặt người mua. Những câu hỏi thăm tưởng rất bình thường lại góp phần làm nên tình cảm của một cộng đồng làng quê.
SẢN VẬT THEO MÙA
Nhìn vào chợ có thể biết quê đang vào mùa nào.
Mùa nào thức ấy.
Rau trái trong vườn, cá tôm dưới sông, bánh trái trong nhà và những sản vật do người
dân làm ra đều lần lượt có mặt ở chợ.
Vì vậy, chợ giống như một bức tranh thu nhỏ của đời sống sản xuất.
Công sức ngoài ruộng, trong vườn, dưới sông cuối cùng gặp nhau nơi những sạp hàng
và gánh nhỏ.

CHỢ VÀ NGƯỜI PHỤ NỮ

Trong đời sống Miệt Giồng, chợ quê gắn liền với hình ảnh người phụ nữ.

Chợ không chỉ là nơi mua bán mà còn là nơi người phụ nữ góp phần vun vén gia đình,

TRẺ CON VÀ PHIÊN CHỢ

Đối với trẻ nhỏ, theo mẹ đi chợ từng là một niềm vui.

Đứa trẻ nắm áo mẹ đi giữa những hàng cá, hàng rau, bánh trái đủ màu sắc. Có khi được mẹ mua cho một cái bánh hay một món quà nhỏ cũng vui cả buổi. Những điều rất bình thường ấy sau này lại trở thành ký ức tuổi thơ.

Một khu chợ cũ.

Một tiếng rao.

Một món bánh.

Một bàn tay mẹ dắt đi giữa buổi chợ đông người.

Là những hình ảnh quen thuộc của người Miệt Giồng.  

CHỢ TẾT

Chợ Tết là phiên chợ đặc biệt nhất trong năm.

Những ngày cuối năm, chợ đông hơn ngày thường

Có những khu bán hoa để chưng trong nhà.

Người mua thức ăn, bánh trái, hoa quả và những thứ cần thiết để chuẩn bị đón năm mới. Không khí chợ Tết vì vậy có một vẻ riêng.

Gió trong những ngày cận Tết lành lạnh.

Trời xanh lơ, có nhiều cánh chim én lượn lờ.

Người ta đi chợ  ai nấy đều vui tươi, không chỉ để mua đồ mà còn mang theo cảm giác năm cũ sắp qua,

Người đi xa thì nôn nóng trở về với gia đình.

CHỢ QUÊ HÔM NAY

Ngày nay, cách mua bán đã thay đổi nhiều. Có cửa hàng lớn, siêu thị, điện thoại và nhiều phương thức mua bán mới. Người bán hàng rong cũng ít hơn trước. Người ta có thể mua một món hàng ở nhiều nơi, nhưng cái cảm giác bước vào khu chợ quen, gặp một người quen và nghe một câu hỏi thăm vẫn là nét riêng của chợ quê.